نوشته پایین به زبان گرجستانی هست

RSA

რაივესტ-შამირ-ეიდლმენის კრიპტოსისტემა ( RSA )*
1977 წელს რ. რაივესტმა, ა. შამირმა და ლ. ეიდლმენმა
დაამუშავეს შიფრაციისა და ნამდვილობის (აუტენტიფიკაციის)
ახალი მეთოდი . RSA დაპატენტებულია შეერთებულ შტატებში,
ლიცენზირებულია სხვა ქვეყნებში და წარმოადგენს ფაქტიურ
(დე ფაქტო) სტანდარტს მსოფლიოს მრავალ ქვეყანაში.
კრიპტოგრაფიული მეთოდი შემდეგში მდგომარეობს:
დავუშვათ, რომ X სუბიექტი საიდუმლოდ ირჩევს ძალიან დიდ
მარტივ p და q რიცხვებს, გამოთვლის N = pq ნამრავლს და
N რიცხვს აცხადებს ( N რიცხვი ღიაა), მაგრამ p და q
რიცხვებს ინახავს საიდუმლოდ ( p და q დასაიდუმლოებულია);


თეორემის მიხედვით გამოთვლის ეილერის ფუნქციას :
j(N) =( p -1)(q -1)
და j(N) რიცხვს დაასაიდუმლოებს.
შემდეგ 2-დან (j(N) -1)-დე ინტერვალში შეირჩევს e
რიცხვს (როგორც შემთხვევით რიცხვს), რომელსაც აცხადებს ( e
რიცხვი ღიაა); გამოსახულების ანალოგიურად,
ed = 1 modj(N)
შედარებიდან გამოთვლის d რიცხვს (თუ e,j(N)) არ უდრის 1, მაშინ
შეირჩევს e რიცხვის სხვა მნიშვნელობას) და მას საიდუმლოდ
ინახავს ( d გასაღები დასაიდუმლოებულია). d რიცხვის მისაღებად
გამოსახულების ექვივალენტურია ed = 1 modkj(N)
სადაც k მთელი რიცხვია, ე.ი. ed=kj(N) +1.
ამის შემდეგ Y სუბიექტს შეუძლია M შეტყობინება გადაუგზავნოს
X სუბიექტს დაშიფრული სახით:
M^e =C mod N.
C შიფროტექსტს გაშიფრავს მხოლოდ X სუბიექტი, რადგან
D გასაღებს Z მხარე ვერ გამოთვლის.
Z მხარე d რიცხვის მნიშვნელობას ვერ გამოთვლის,
რადგან ამისათვის მან უნდა გადაწყვიტოს ერთ-ერთი ამოცანა: ან
გამოთვალოს j(N) ფუნქციის მნიშვნელობა ან იპოვოს N
რიცხვის ერთ-ერთი მარტივი მამრავლი, რაც დროის რეალურ
მასშტაბში თანამედროვე კომპიუტერული სიმძლავრეებით შეუძლებელია.
დავუშვათ, რომ p =3, q =5 , M = 3 ,
მაშინ
N=pq=15; j(N)=(p-1)(q -1)=8 .
ზემოთ მოყვანილი თანაფარდობიდან
ed =j(N)+1=9 ,
ანუ e=3, d3.
Y მხარე გაშიფრავს მას:
M=C^d=12^3=3(mod15)

DES(Data Encryption Standard)
მონაცემთა დაშიფვრის სტანდარტი, წარმოადგენს Federal Information Processing Standard (FIPS) 46-3-ის შესატყვის დასახელებას, რომელშიც აღწერილია მონაცემთა დაშიფვრის ალგორითმი DEA ( Datan Encryption Algorithm ), DEA აგრეთვე წარმოადგენს ANSI-ის სტანდარტს. ალგორითმი DEA პირველად გამოკვლეულ და დამუშავებულ იქნა IBM-ში ( 1970 წელს ). ალგორითმი ამუშავებს 64-ბიტიანი განზომილების ღია ტექსტურ ბლოკებს და იყენებს 56-ბიტიან გასაღებებს. ალგორითმის განვითარებასა და სრულყოფაში ასევე დიდი წვლილი მიუძღვის უშისროების ეროვნულ სააგენტოს. ალგორითმის ძირითადი ოპერაციები: ჩანაცვლება, გადანაცვლება, მოდულით 2 და ქვებლოკებად დაყოფის ლოგიკური ოპერაციები და სხვა. ალგორითმი მუშაობს ღია ტექსტის 64-ბიტიან ბლოკებზე, რის შედეგად გამოსასვლელზე მიიღება 64-ბიტიანი შიფროტექსტი, ტექსტის დაშიფვრა ხდება 16 ეტაპის განმავლობაში, რომლებშიც ოპერაციები მსგავსია.